KVB1 › Veiligheid
Visuele noodseinen
Vuurpijlen en rooksignalen: wettelijke noodtekens en veilig gebruik.
Wanneer je in nood bent en hulp nodig hebt, zijn vuurpijlen en rooksignalen je meest directe middel om omstanders te alarmeren. Het examen toetst één ding: hoe gebruik je pyrotechniek veilig?
Wettelijke noodtekens — BPR art. 3.30
BPR art. 3.30 (Noodtekens) somt op wat een in nood verkerend schip mag tonen:
- Vuurpijlen, lichtkogels, parachutelichten of rookbommen dan wel vlammen — de pyrotechnische seinen;
- 's nachts een licht waarmee in het rond wordt gezwaaid; 's daags een vlag of geschikt voorwerp waarmee in het rond wordt gezwaaid;
- 's daags een vlag met daarboven of daaronder een bol.
Deze tekens vervangen de geluidsseinen van art. 4.01 lid 4, of vullen ze aan.
Wat art. 3.30 niet regelt
De BPR-wettekst noemt geen kleuren en maakt geen dag/nacht-onderscheid per pyrotechnisch middel. Kleuren en bruikbaarheid per seintype zijn pyrotechniek-praktijk — zie de sectie hieronder.
Pyrotechniek in de praktijk — kleur en bruikbaarheid
De onderstaande indeling is pyrotechniek-conventie, niet BPR-tekst. De BPR-term per sein staat tussen haakjes.
Wit licht is geen noodsein
Een wit handstakellicht is een attentiesein — bedoeld om een dreigende aanvaring af te wenden. Wit afsteken als noodsein is fout en kan redders misleiden.
Veilig gebruik — de examenstof
BPR art. 3.30 schrijft niet voor hóé je pyrotechniek afsteekt. De praktijkregels die het examen toetst:
- Aan lijzijde afsteken — hou het sein met de wind mee (van je af), zodat vonken en hete gassen van je weg waaien, niet naar je gezicht of dek.
- Gebruiksaanwijzing volgen — elk merk heeft eigen ontsteking en houding; afwijken geeft brandgevaar.
- Gebruik bij zicht op mogelijke hulp — pyrotechniek brandt kort. Verschieten wanneer je een schip of kust in de verte ziet, niet op goed geluk in het donker.
Maak deze fout niet
Afsteken naar de wind in. De vlam en vonken slaan dan naar je gezicht of het dek — extra brandgevaar bovenop je al-bestaande noodsituatie.
Lijzijde = windafwaarts. Steek het sein aan de lijzijde af, zodat vonken en hete gassen van de persoon en de boot wegwaaien.
Bronnen
Wettekst: BPR art. 3.30 (Noodtekens). Kleur, dag/nacht-gebruik en veiligheidsregels zijn pyrotechniek-praktijk, niet BPR.