Varen bij slecht zicht

Het BPR geeft geen harde wettelijke definitie van "slecht zicht". Handhavende instanties hanteren in de praktijk:

• Minder dan 1000 meter zicht op hoofdvaarwegen
• Minder dan 400 meter zicht op andere vaarwegen

Maar of het slecht zicht is volgens de wet, hangt af van de omstandigheden — niet van één vast getal.

Bijlage 9 van het BPR bevat de lijst vaarwegen waar bij slecht zicht op radar varen verplicht is. Hoofdvaarwegen, kanalen, vaargeulen naar grote havens.

Als je op zo'n vaarweg geen goedgekeurde radarinstallatie aan boord hebt, mag je niet verder varen bij slecht zicht. Je moet op de dichtstbijzijnde geschikte plek gaan stilliggen tot het zicht is verbeterd (art. 6.29 lid 3).

Op vaarwegen die niet in bijlage 9 staan, hoef je niet op radar te varen. Dan mag je verder zolang dat veilig kan.

Voor schepen korter dan 20 meter (dus klein schip):

• Mistsein geven: niet verplicht, wel toegestaan (voor schepen van 20 m of meer wél verplicht)
• Uitkijk op de boeg: niet verplicht voor klein schip (voor groot schip wel)
• Marifoon — als je een marifoon aan boord hebt, moet je uitluisteren op de aangewezen kanalen en zo nodig positie en vaarrichting doorgeven (art. 6.33 lid 2)

Verder geldt voor alle varende schepen (art. 6.30):

• Stuurboordszijde — zo veel mogelijk aan de stuurboordszijde van het vaarwater varen (lid 2)
• Aangepaste snelheid — afstemmen op de mate van beperking van het zicht, de aanwezigheid en bewegingen van andere schepen, en de plaatselijke omstandigheden (lid 1)
• Stilliggen als het niet veilig kan — op de dichtstbijzijnde geschikte plaats stilliggen wanneer de vaart niet zonder gevaar kan worden voortgezet (lid 3)

Een schip dat op een gevaarlijke plaats in het vaarwater of in de nabijheid stilligt, moet bij naderende schepen:

• per marifoon zijn positie opgeven, als het via marifoon verneemt dat andere schepen naderen, of
• een reeks klokslagen geven als geluidssein, wanneer en zolang het het geluidssein van een naderend schip hoort

Het klokslagensein moet worden herhaald met tussenpozen van ten hoogste één minuut.

Dit geldt niet voor een schip dat stilligt in een haven of op een daartoe door de bevoegde autoriteit bestemde ligplaats.

Grote schepen varen bij slecht zicht op radar. Ze communiceren via marifoon om het voorbijvaren af te stemmen — dat is precies waarom uitluisteren als klein schip zo belangrijk is. Een groot schip kan jou op het radarscherm zien, maar verwacht wel dat je bereikbaar bent.

Als klein schip ga je in de mist altijd uit de weg voor grote schepen:

• Zoek de stuurboordwal op en hou die aan
• Als het niet veilig is om door te varen: stilliggen of ankeren
• Geef grote schepen alle ruimte — zij manoeuvreren trager en kunnen niet snel stoppen

Op radar varende schepen volgen een eigen, actiever regime (art. 6.32) — voor een pleziervaartuig zonder radarpatent niet van toepassing.

• Komt er mist opzetten? Check of je op een bijlage-9-vaarweg zit
• Zo ja én geen radar: zoek een geschikte ligplaats
• Zo nee: vaar voorzichtig verder, marifoon aan, vaargeulen mijden, andere vaartuigen ruim baan geven
• GPS is bij slecht zicht een belangrijk hulpmiddel om je te oriënteren