Bijzondere schepen

Een schip dat een ander schip sleept voert speciale tekens — zowel het slepende als het gesleepte schip.

Overdag:

• Slepend schip: gele cilinder verticaal op het voorschip, met zwart-witte banden aan boven- en onderzijde
• Gesleept groot schip: een gele bol op het voorschip

's Nachts (slepend motorschip):

• Boordlichten, een geel heklicht (niet wit zoals normaal!), en twee toplichten boven elkaar op het voorschip
• Bij meerdere assisterende slepers: drie toplichten in plaats van twee

's Nachts (gesleept schip in de sleep):

• Wit rondom schijnend licht
• Het schip dat de laatste lengte van de sleep vormt: ook een wit heklicht

Duwstel (art. 3.10 BPR) — een duwboot achterop met een of meer duwbakken voorop:

• Drie toplichten in een driehoek op de voorste duwbak aan bakboord
• Eén toplicht op de andere duwbak (3 m lager dan het hoogste)
• Op de duwboot zelf: drie heklichten naast elkaar

Gekoppeld samenstel (art. 3.11 BPR) — twee of meer schepen naast elkaar vastgemaakt:

• Elk schip voert zijn eigen toplicht op het voorschip
• Buitenste schepen voeren hun boordlicht naar buiten
• Heklicht op het achterschip

Een beperkt manoeuvreerbaar schip kan door de aard van zijn werk niet vrij uitwijken — denk aan baggerschepen, kabelleggers, schepen die wetenschappelijke werkzaamheden uitvoeren.

Overdag: drie tekens boven elkaar: zwarte bol — zwarte ruit — zwarte bol.

's Nachts: drie rondom schijnende lichten boven elkaar: rood — wit — rood.

Dagmerken zijn in het BPR altijd zwarte vormen; de kleurinformatie (rood-wit-rood) zit uitsluitend in de nachtlichten.

Naast deze tekens voert het schip zijn gewone verlichting volgens type. Je moet als ander schip uitwijken voor een beperkt manoeuvreerbaar schip, ook als andere voorrangsregels normaal zouden gelden.

Een schip dat plots onmanoeuvreerbaar wordt (motor stuk, roer kapot) moet aangeven dat het geen kant op kan:

Overdag: een rode vlag waarmee heen en weer wordt gezwaaid, of twee zwarte bollen in een verticale lijn.

's Nachts: een rood licht waarmee heen en weer wordt gezwaaid, of twee rode rondom schijnende lichten in een verticale lijn.

Aanvullend mag een geluidssein worden gegeven: vier korte stoten ("Ik kan niet manoeuvreren" — zie Geluidsseinen).

Schepen die bepaalde gevaarlijke stoffen vervoeren voeren bijkomende tekens, gebaseerd op gevaarsklasse:

Overdag: één, twee of drie blauwe kegels met de punt naar beneden.

's Nachts: één, twee of drie blauwe rondom schijnende lichten boven elkaar.

Voor andere schepen geldt rondom een schip met blauwe tekens een veiligheidsafstand (geen open vuur, niet evenwijdig ligplaats nemen).

Veerponten kennen twee categorieën:

Niet-vrij varend (kabelpont, gierpont):

• 's Nachts: een groen rondom schijnend licht boven een wit rondom schijnend licht

Vrij varend (niet aan kabel):

• 's Nachts: de groen-boven-wit-lichten + boordlichten + heklicht
• Heeft daarmee de set van een gewoon motorschip plus de twee rondom-lichten als veerpont-aanduiding

Veerponten hebben bijzondere voorrang — een klein schip moet voorrang verlenen aan een vertrekkende, kerende of overstekende veerpont (BPR art. 6.23).

Een vissersschip dat daadwerkelijk aan het vissen is heeft beperkte manoeuvreerruimte. Daarom:

Overdag: twee zwarte kegels boven elkaar, punten naar elkaar toe (diabolo).

's Nachts: groen rondom schijnend licht boven wit rondom schijnend licht. Dit is de BPR-regel (binnenwater) voor alle vissersschepen in bedrijf — er is geen onderscheid naar type vistuig.

Andere schepen moeten ruim baan geven aan een vissersschip in bedrijf, ook als andere voorrangsregels anders zeggen. Veel pleziervaarders zijn zich hier niet van bewust.

Een schip dat stilligt (op anker of gemeerd, niet aan de oever vastgemaakt) moet zichtbaar zijn voor passerend verkeer:

Klein schip stilliggend:

• 's Nachts: een wit rondom schijnend licht waar het best zichtbaar
• Overdag: een zwarte bol als het niet aan de oever ligt

Groot schip stilliggend (niet aan oever gemeerd — art. 3.20 lid 2):

• Overdag: een zwarte bol op het voorschip
• 's Nachts: twee witte rondom schijnende lichten — één voorop (≥ 4 m), één achter (≥ 2 m)

Uitzonderingen (geen tekens nodig):

• Schip in een door de bevoegde autoriteit aangewezen vaarweg-vak
• Schip aan de oever gemeerd waar voldoende verlichting van wal is
• Schip op een aangewezen ligplaats waar tekens niet hoeven